Jak działają napoje energetyczne? – wady i zalety

Young woman drinking from water bottle, wearing earphones

Napoje energetyczne to grupa produktów, która ma na celu pobudzenie organizmu w momencie wytężonego wysiłku fizycznego i intelektualnego. Obecnie, niestety, napoje energetyczne spożywane są nie tylko w takich sytuacjach, ale również na co dzień, gdy nie potrzebujemy dodatkowego „powera”, a bardziej z przyzwyczajenia, albo nawet z uzależnienia. Tak, nasz organizm ma skłonności do uzależniania od tego typu produktów, dlatego tak ważny jest umiar.

W składzie napoju energetycznego możemy znaleźć wiele nieznanych nam substancji, z których większość jest chemicznie otrzymywana – jest to tzw. laboratorium chemiczne zamknięte w puszkach.

Składniki napoju różnią się w zależności od producenta, ale najczęściej spotykanymi są: kofeina, tauryna, guarana, witaminy z grupy B (w formie o bardzo małej przyswajalności) oraz wysoki poziom cukru. Skład ten uzupełniany jest w wodę, dwutlenek węgla i regulatory kwasowości. Same składniki nie są bardzo szkodliwe dla zdrowia, dlatego są dopuszczalne w produktach żywnościowych, jednak ze względu na ich dużą zawartość w napojach mogą być niebezpieczne – głównie dla dzieci i kobiet ciężarnych, ale również dla dorosłych, jak np. kofeina. 

Kofeina ma działanie pobudzające układ nerwowy. Oddziałuje na korę mózgową, rozszerza naczynia krwionośne, przyspiesza pracę serca, działa moczopędnie, zmniejsza uczucie zmęczenia i powoduje wydzielanie adrenaliny. Kofeina, podobnie jak inne substancje psychoaktywne, uzależnia i może wywoływać zmęczenie (działanie odwrotne do zamierzonego – bezpośrednio po spożyciu owszem, kofeina ma działanie pobudzające, jednak uczucie zmęczenia szybko wraca i to z podwójną siłą), trudności w koncentracji, zły humor, bóle głowy, a także osłabienie organizmu. Duże dawki kofeiny obciążają wątrobę i żołądek, a dawka powyżej 500 mg, czyli ok. 5 puszek napoju może powodować już poważne objawy, tj. silne pobudzenie psychoruchowe, migotanie komór serca, osłabienie, nudności, wymioty. W skrajnych przypadkach może powodować porażenie układu nerwowego oraz śmierć. Dzieci ze względu na słabo rozwinięty układ nerwowy są jeszcze bardziej narażone na skutki spożycia nawet małych ilości napojów energetycznych. Dla dziecka jedna puszka napoju energetycznego, to jak 6 filiżanek kawy dla dorosłego!

Tauryna nazywana jest oszustem mózgu. Razem z kofeiną zmniejszają podczas wysiłku wydzielanie serotoniny, przez co nie odczuwa się takiego zmęczenia i organizm może pracować nieco dłużej. Razem z kofeiną oszukują mózg, , gdyż organizm pod ich wpływem ocenia, że nie jest zmęczony, choć tak naprawdę jest.

Systematyczne spożywanie napojów energetycznych może powodować:

Uszkodzenia błony śluzowej żołądka, a w konsekwencji wrzody żołądka – spowodowane działaniem dwutlenku węgla, który nie tylko odpowiada za tworzenie bąbelków, ale również powoduje szybsze przenikanie kofeiny do krwi, pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego i zwiększa jego kwasowość, co niszczy układ pokarmowy

Wzrost agresji, co spowodowane jest niekorzystnym działaniem napojów na mózg i serce oraz na wydzielanie hormonów

Obciążenie wątroby, wynikające z dużej ilości substancji chemicznych w napojach

Napoje energetyczne a alkohol:

Wykazano, że osoby łączące alkohol z napojami energetycznymi odczuwają mniejsze uczucie stanu upojenia niż osoby pijące alkohol w tej samej ilości z innymi napojami. Wynika to z faktu, że kofeina neutralizuje działanie alkoholu, w wyniku czego osoba pijana może czuć się trzeźwa, ale jest bardziej pobudzona, co w rzeczywistości jest odwrotne.

Inne badania wykazały, że przedawkowanie alkoholu jest znacznie łatwiejsze w przypadku łączenia go z energetykami. Dzieje się tak, gdyż osoby pijące alkohol bez łączenia go z kofeiną, w przypadku uczucia zmęczenia zaprzestają picia, natomiast osoby pobudzone energetykami nie czują zmęczenia, są pobudzone i piją dalej, przez co poziom alkoholu we krwi drastycznie wzrasta.

Kolejnym skutkiem łączenia kofeiny z alkoholem jest większy kac, co wynika z odwadniającego działania zarówno kofeiny, jak i alkoholu.

Podsumowanie: napoje energetyczne poprawiają pamięć, koncentrację i wytrzymałość podczas ćwiczeń, jednak jest to efekt krótkotrwały. Długotrwale natomiast uszkadzają układ pokarmowy oraz nerwowy, a w połączeniu z alkoholem skutkuje łatwiejszym przedawkowaniem oraz zwiększa ryzyko uzależnienia od alkoholu. Dodatkowym argumentem, który powinien Wam dać dużo do myślenia jest fakt, że zawierają dużą ilość cukru = odstający brzuszek i boczki

Po napoje energetyczne sięgajmy zatem tylko w kryzysowych sytuacjach, jednak całkowicie wystrzegać się ich powinny dzieci, młodzież, kobiety ciężarne, laktujące, ciśnieniowcy, cukrzycy, osoby znerwicowane oraz prowadzące stresujący tryb życia.

Na koniec przedstawiam Wam co znalazłam w jednym z artykułów:

„… praktycznie nie mają one wad a posiadają ogromną liczbę zalet. Sadzę, że kluczowym i najważniejszym pozytywem jest fakt iż napoje te powodują wzrost ciśnienia krwi przez co pobudzają, zwiększają szybkość reakcji i sprawność umysłu. Pomagają również w przypadku gdy poprzedniego dnia przesadziliśmy z napojami alkoholowymi przez zawartość kofeiny, guarany, żeń-szenia, kreatyny, karnityny, witaminy z grupy B. Napoje energetyczne pozwalają również przetrwać długą podróż oraz ułatwią napisanie ważnych egzaminów. Nie można również zapomnieć o kolejnej niewątpliwej zalecie jaką jest fakt iż napoje tego typu przyśpieszają metabolizm.”

Taką wypowiedź znalazłam w jednej z prac dostępnych w Internecie. Jest to tylko wstęp, ale w dalszej części pracy zalety te rozpisane są dokładniej, a o wadach napisane jest dopiero w końcowej części tekstu, do której większość odbiorców już nie dochodzi ze względu na jego długość. Problem w tym, że czytając taką wypowiedź, wbijamy sobie do głowy fakt, że napoje te mają zbawienne działanie na nasz organizm, a nie dopuszczamy do siebie myśli o ich szkodliwości. To błąd.

18 przemyśleń na temat “Jak działają napoje energetyczne? – wady i zalety”

  1. ~kornelia pisze:

    nie warto nawety zaczynać…

  2. ~Matthew61 pisze:

    No cóż piłem jednego energetyka dziennie… Problem z tym że była to butelka 1L, bodźcem do zaprzestania picia tego gówna był sylwester na którym dużo mieszałem i myślałem, że po prostu nie dożyję do końca imprezy, po prostu wtedy chciałem to zwymiotować i mieć spokój ale no nie było tak łatwo. Jeśli ktoś wierzy, że to coś dobrego jest w wielkim błędzie

    1. kath pisze:

      Dziękuję. Niech to będzie przestroga dla innych.

  3. ~Haha pisze:

    Ciekawe gdzie są źródła. Najlepsze są artykuły medyczne niepodparte żadnymi badaniami.

  4. ~Wiktor pisze:

    Ja uważam że enrgetyki są okej. Oczywiście wszystko ze zdrowym rozsądkiem. Ze wszystkim można przesadzić nawet wypijając za dużo wody na raz można sobie zaszkodzić. Ja mam swój ulubiony energetyk chwdp. Ma super smak co według mnie wyróżnia go od innych.

    1. kath pisze:

      Nie ma takie ilości energetyków, która by dała organizmowi coś pozytywnego, w przeciwieństwie do wody :)

  5. ~elizear pisze:

    Jesli ktos chce pić to g… jego sprawa ale mój syn ma uszkodzoną przez to wątrobę

  6. ~nata pisze:

    Kto nie ma umiaru ten wpadnie w kłopoty ale ja na przykład lubię sobie pomóc energetykiem w sposób rozsądny. Pijam raz, dwa razy w tygodniu napój CHWDP . Ma bardzo ciekawy smak i jest szybko dziłajacy. Zdecydowanie poprawia mi nastrój a i sił po nim wiecej.

    1. ~Anita pisze:

      Mam podobne zdanie małe ilosci nie zaszkodzą. Ja nie lubie kawy i wspieram sie właśnie dlatego energetykami. Co do tego chwdp pomimo tego ze nazwa akurat mi sie nie podoba w smaku i działaniu jest bardzo dobry i co ważne tani dużo tańszy niż kawa na mieście co jest kolejnym argumentem za!

  7. ~Ewelina pisze:

    Kiedyś stosowałam sporo energetyków, musiałam bo zmęczenie pojawiało się już po godzinie od przebudzenia. Kwestia przewlekłego zmęczenia, W pewnym momencie i energetyki przestały na mnie działać i zamiast nich stosuję teraz żeń- szeń, wspaniale niweluje zmęczenie, wzmacnia odporność na stress i koncentrację. Odkąd stosuję Gold żeń– szeń complex nie mam żadnych problemów, mam mnóstwo energii i siły przez cały dzień, dzięki czemu po pracy zaczęłam aktywnie spędzać czas.

  8. ~Justyna pisze:

    Przyznam szczerze, że piłam tego sporo, aż nie przestały działać. W tedy przerzuciłam się na żeń- szeń. Korzystam z trzech rodzai tego korzenia i zapomniałam już o zmęczeniu i braku koncentracji, wzrosła też moja kondycja fizyczna. Odkąd stosuję Gold żeń– szeń complex czuję się jakbym miała naście lat. Jeszcze niedawno odczuwałam znużenie i brak sił na cokolwiek, a teraz mam mnóstwo energii i siły przez cały dzień, nawet po całym dniu pracy.

  9. ~Uzalezniony pisze:

    Jestem uzalezniony od energetykow. Codziennie pijam od 500ml do 1l energetyków. Ale od kilku dni zacząłem z tym walczyć z racji tego że zacząłem mieć problemy z żołądkiem i bardzo kłuło mnie serce. Wiec polecam nie sluchac tych bzdur ze to dobre dla organizmu. To jest bardzo szkodliwe.

    1. ~Edo pisze:

      Mam podobnie.
      Zauważyłem że jak piłem dwa/trzy dni pod rzad po 2,3 energetyki to odczuwalem mocne kłucie w klatce piersiowej jakby miało mi mostek rozsadzic i tez pojawialo sie drganie powiek lub wargi.
      NIE POLECAM

  10. ~Krzysztoff88 pisze:

    a czy nie lepiej zamiast energoli jest wypić yerba mate? Sklep, w którym się zaopatruje ma około setki smaków – przynajmniej się człowiek nie truje tą wodą z cukrem, a kopa i tak dostaje potężnego… nie rozumiem

    1. kath pisze:

      Oczywiście, że lepiej :) Dziękuję za inspirację do kolejnego wpisu! ;)

    2. ~zenek pisze:

      Niby takie dobre a w tym jest więcej chemii niż w energetykach

    3. ~zenek pisze:

      Niby takie dobre a w tym jest więcej chemii niż w energetykach jo

  11. ~Paula pisze:

    Cześć. W nawiązaniu do powyższej tematyki chcę Was poprosić o wypełnienie ankiety dotyczącej spożywania napojów energetyzujących i izotonicznych. Wyniki posłużą mi do napisania pracy magisterskiej. Bardzo dziękuje za jej wypełnienie :)
    http://www.wbadanie.pl/ankieta/274301391/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>